TÜBİTAK TEYDEB proje red kararı ardından süreci doğru yönetmek projenizin geleceği için kritiktir.
Eylül ayında kapanan 2025-2 dönemi çağrısına sunulan projeler için heyecanlı bekleyiş sürüyor. Ancak TEYDEB, bu dönem sonuçların açıklanma sürecinde bir strateji değişikliğine gitti. Eskiden tüm sonuçları aynı anda ilan ederdi. Fakat bu yıl bazı projelerin kararları açıklanmışken, birçok projenin durumu hala belirsizliğini koruyor.
Bu durum, firmalar için kafa karıştırıcı. Özellikle red kararı alan işletmelerin vakit kaybetmeden aksiyon alması gerekiyor. Çünkü doğru bir itiraz veya revizyon stratejisi, bir sonraki çağrıda başarı şansınızı doğrudan etkiler. Ama önce, proje sonuç yazısının doğru okunması gerekiyor.
Proje Sonuç Yazısına Erişim
PRODİS’te yer alan “Yapılmış Tüm Başvuruların İzlenmesi” ekranında tanımlı projenizin yanında Başvuru Durumu: Reddedildi ibaresi yer alıyorsa, öncelikle geçmiş olsun. Bu durum, sürecin sona erdiği anlamına gelmez; aksine, başvurunun değerlendirme mantığını doğru okumak için önemli bir geri bildirim niteliği taşır.
2025-2 dönemi öncesinde kurum bu yazıyı, firmaların PRODİS’te tanımlı KEP adreslerine gönderiyordu. 2025-2 dönemi itibarıyla ise proje sonuç yazısına, PRODİS’te proje bilgi ekranı üzerinden erişmek mümkün. Proje detayına girildiğinde, yeni eklenen “Karar” satırındaki ilgili butona tıklanarak sonuç yazısı görüntülenebiliyor.
Buna ek olarak, TEYDEB proje sonucunu KEP üzerinden de red ya da kabul şeklinde iletmektedir. Ancak KEP üzerinden gönderilen bu bildirim, yalnızca genel sonucu gösteren bilgilendirme niteliğinde bir yazıdır.
Red Gerekçelerini Analiz Etmek
Proje sonuç yazısında sunulan gerekçeler standart değildir. Bazı red gerekçeleri oldukça teknikken bazıları son derece genel geçerdir. Fakat bu maddelerin her biri TÜBİTAK’ın projenizde eksik bulduğu temel bir sütuna işaret eder. Genellikle red gerekçeleri şu üç ana başlıkta toplanır:
1. Endüstriyel Ar-Ge İçeriği ve Teknoloji Düzeyi Eğer sonuç yazısında “Yenilikçi yönü zayıf” veya “Ar-Ge içeriği belirsiz” gibi ifadeler görüyorsanız, hakemler projenizin standart bir mühendislik işi olduğunu düşünmüş olabilir. Ancak bu, projenizin Ar-Ge olmadığı anlamına gelmez; sadece bu yönün yeterince vurgulanmadığını gösterir.
2. Proje Planı ve Kuruluş Altyapısı “İş paketlerinin tanımı yetersiz” ya da “Ekip yetkinliği belirsiz” gibi notlar, projenin nasıl yürütüleceğine dair soru işaretleri olduğunu kanıtlar. Özellikle iş paketlerindeki çıktıların net tanımlanmaması, TEYDEB tarafından en çok puan kırılan noktadır.
3. Projenin Ekonomik Yarara Dönüşme Potansiyeli Belki de en kritik madde budur. Teknik olarak kusursuz bir proje hazırlamış olabilirsiniz. Ama projenin nasıl ticarileşeceğini, pazar payını ve ithal ikamesi potansiyelini somut verilerle desteklememiş olabilirsiniz. Bu durumda da proje “ekonomik fayda” kriterinden elenir.
Bir Örnek
2025-2 döneminde sonucu açıklanan ve maalesef reddedilen projelerin karar yazılarını titizlikle inceledik. Sonuç bizi oldukça şaşırttı. Çünkü daha önceki çağrılarda red gerekçeleri ağırlıklı olarak genel geçer ifadelerden oluşurdu. Fakat bu çağrı döneminde TEYDEB’in oldukça detaylı gerekçeler sunduğunu görüyoruz. Bazı gerekçeler stratejik olarak anlamlıyken, bazıları ise çok minör hataları işaret ediyor.
Örneğin, incelediğimiz reddedilen bir projede tam 5 farklı gerekçe mevcut. İşte o maddeler ve bizim analizimiz:
-
Başarı Ölçütleri: Bu gerekçe, projenin teknik kurgusu için makul bir eleştiridir. Projedeki beş adet başarı ölçütü, ağırlıklı olarak nihai ürün odaklı kalmış. Fakat hakemler artık sadece sonuca değil, izleme sürecindeki her teknik adımın doğrulanabilir olmasına bakıyor. Bu durum, TEYDEB’in ara çıktılar konusunda beklentisini yükselttiğini gösteriyor.
-
Patent, Faydalı Model ve Teknik Ön Fizibilite Eksikliği: PRODİS ekranı bu bölümleri “isteğe bağlı” olarak sunuyor. Fakat son dönemdeki değerlendirmeler, TEYDEB’in bu alanlara bakışının değiştiğini kanıtlıyor. Eskiden bu eksiklikler projeyi doğrudan eleme sebebi sayılmazdı. Ancak güncel kararlar, hakemlerin bu opsiyonel belgeleri artık projenin olgunluk seviyesini ölçmek için bir standart olarak gördüğünü gösteriyor. Bu durum, TEYDEB’in dokümantasyon kalitesine verdiği önemi artırdığına işaret ediyor.
-
Projeye Özgü Bileşenin Dışarıdan Temini: Proje kapsamında bir bileşen hizmet alımıyla üretilecekti. TEYDEB, bu durumun özgün katkıyı zayıflattığını savunmuş. Lakin firmanın ölçeği düşünüldüğünde, bu maliyetli bileşeni içeride üretmek bütçeyi rasyonalite dışına çıkarabilirdi.
-
Teknik Gerekçeler: Gizlilik nedeniyle detaya giremiyoruz. Fakat bu madde projenin zorluk seviyesi ile ilgiliydi. Biz bu durumu hakem kanaati çerçevesinde oluşmuş, “haklı olabilecek” bir teknik yorum olarak değerlendirdik.
-
İş Planı: Kurum bu kadar detaylı maddelerin yanına bir de “iş planı yetersizliğini” eklemiş. Bu durum Proje Planı ve Kuruluş Altyapısına işaret ediyor. Ama kurumun diğer maddelerdeki detaycı tavrını bu maddede de sürdürüp daha spesifik eksikler belirtmesi daha tutarlı bir yaklaşım olurdu.
Ne Yapacağız?
Projeyi revize ederek 2026-1 döneminde yeniden sunacağız. Bunda red kararı sonrası itiraz kabullerinin çok düşük oranda olması etkili. Bir diğer gerekçe de sunulan teknik gerekçeleri başvuru sahibi ile makul bulmamız ve bu durumu yeni başvuruda daha iyi anlatacağımızı düşünmemiz.
TEYDEB Proje Red Kararı Sonrası İtiraz
Red kararını öğrendikten sonra projenizi kurtarmak için önünüzdeki iki seçenekten biri itirazdır. Başvuru sahipleri itirazlarını gerekçeleri ile TÜBİMER – TÜBİTAK İletişim Merkezi üzerinden yapabilir. İtirazlarda asla red gerekçesini çürütmeye yönelik projede geçmeyen yeni eklemeler yapılmamalıdır. Bunun yerine itirazı direkt proje içerisindeki bölümleri refere edecek şekilde kurgulamak gerek. Zaten aşağıdaki ekran görüntüsü de itirazın açıklaması için minicik bir bölüm olduğunu gösteriyor. 😎
Yine ekran görüntüsünden görüldüğü gibi dört farklı boyutta itiraz edilebilir. Bu boyutlar:
- Başvuru sonuç formuna itiraz (Az önce bahsettiğimiz gibi projeyi refere ederek)
- Başvuru değerlendirme süreçlerinde görev alan kişilere itiraz
- Hakem yerinde incelemesi itiraz
- Diğer
TÜBİMER üzerinden itiraz etmenin 100 TL gibi makul bir ücreti olduğunu belirtelim. 😊 Bu ücreti itiraz öncesinde aşağıdaki banka hesabına ödemelisiniz.
Alıcı Adı: TÜBİTAK Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı
Vakıfbank IBAN Numarası: TR49 0001 5001 5800 7290 1092 35
TEYDEB Proje Red Kararı Sonrası Yeniden Başvuru
Bir diğer opsiyon TEYDEB red kararı sonrasında yeniden başvurudur. Bu seçenekte red gerekçelerine ilişkin projede düzenlemeler yapılmalıdır. Yeni başvuruda proje ekranı üzerinden “Daha önce ret edilen/ geri çekilen/ yürürlükten kaldırılan bir projenin devamı niteliğindedir.” seçeneği işaretlenmelidir.
Bu işlem yapıldığında A.1. İlgili Proje İle Karşılaştırma ekranı çıkar. Bu bölüme sunulan proje ile reddedilen proje arasındaki farkları gösteren bir metin hazırlanmalı ve .pdf formatında sisteme yüklenmelidir.
Sonuç: Red Kararı Bir Son Değil, Yeni Bir Başlangıçtır
TÜBİTAK TEYDEB süreçlerinde alınan red kararları, projenizin değersiz olduğu anlamına gelmez. Aksine, 2026-1 dönemi başvurunuzu “garantileyecek” en somut geri bildirim setini elinizde tutuyorsunuz. Önemli olan, bu geri bildirimleri doğru teknik dille projeye yedirebilmektir.
Unutmayın; 15 günlük itiraz süresi hızla geçiyor ve 2026-1 dönemi hazırlıkları için zaman daralıyor.
diPMO ile Projenizi Yeniden Şekillendirin
Siz de karar yazınızdaki maddelerin teknik derinliğini merak ediyorsanız veya projenizi bir sonraki çağrıda “onay alacak” seviyeye taşımak istiyorsanız profesyonel destek alabilirsiniz.
-
Ücretsiz Ön Analiz: Red raporunuzu bize iletin, eksiklerinizi birlikte tespit edelim. Online toplantı talepleri için buraya tıklayın.
-
Stratejik Revizyon: Hakemlerin beklentilerine tam uyumlu bir başvuru dosyası hazırlayalım.
Harekete Geçin: Projenizin geleceğini şansa bırakmayın. Hemen bizimle iletişime geçerek 2026-1 dönemine bir adım önde başlayın. Haydi şimdi çağrıya özel sayfamızı ziyaret edin.
