Teknopark Vergi Teşvikleri sunduğu vergi avantajlarıyla üreticilerden yazılım geliştiricilere tüm şirketlerin ilgisini çekmekte. Bize gelen soruları da dikkate alarak konuyla ilgili bir yazı dizisi hazırlamaya karar verdik. İlk yazımızda genel hatlarıyla teknopark vergi teşviklerinden bahsedeceğiz.
Teknopark Nedir?
Teknoparklar (Teknoloji Geliştirme Bölgeleri); 4691 Sayılı Kanun çerçevesinde kurulan özel statülü alanlardır. Kağıt üzerinde bakıldığında, bir Ar-Ge veya yazılım firması için “cennet” gibi görünür. Bu yapılar;üniversite ve sanayi iş birliğini güçlendirmeyi ve katma değerli ürün üretimini teşvik etmeyi amaçlar. Bölgede geliştirilen projeler için;
- Kurumlar Vergisi İstisnası
- Personel İçin Gelir Vergisi istisnası ve SGK Prim Destekleri
- Yazılım Geliştiriciler için KDV muafiyeti
gibi hayati finansal kaldıraçlar sunulur. Bu teşvikler, özellikle büyüme aşamasındaki firmalar için nakit akışını rahatlatan en güçlü araçlardır.
Teknoparklar İçin Uygun Personeller
Teknoparkların, Ar-Ge veya Tasarım Merkezlerine kıyasla en önemli avantajı, daha az sayıda personelle de desteklerden yararlanılabilmesidir. Bu yapı, küçük ekiplerle faaliyet gösteren firmalar için önemli bir esneklik sağlar. Alan elverdiği sürece, gerekli niteliklere sahip personel için teşviklerden faydalanılabilir.Bu noktada personel sayısı ile ofis alanı arasındaki ilişki önem kazanır. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı düzenlemelerine göre, kişi başına önerilen asgari çalışma alanı 9 metrekaredir. Ancak yazılım şirketlerinde alan ihtiyacının görece düşük olması nedeniyle, bu oran uygulamada kişi başına 5 metrekareye kadar düşebilmektedir.
Teknoparklarda çalışacak personellerin belirli niteliklere sahip olması beklenir. 4691 sayılı kanuna göre Ar-Ge personelleri şu şekilde tanımlanmış:
Araştırmacı – AR-GE faaliyetleri ile yenilik tanımı kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan en az lisans mezunu uzmanları
Teknisyen – Meslek lisesi veya meslek yüksekokullarının tasarım, teknik, fen veya sağlık bölümlerinden mezun, teknik bilgi ve deneyim sahibi kişiler
Destek Personeli – AR-GE veya tasarım faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant, sekreter, işçi ve benzeri personel
Yazılımcı – Yazılım olarak tanımlanan süreçte çalışıp program geliştiren, üreten, alanında yeterli deneyime veya eğitime sahip nitelikli personel
Tasarım Personeli – Tasarım faaliyetlerinde doğrudan görevli tasarımcı ve teknisyenler
Tasarımcı – Tasarım faaliyetleri kapsamındaki projelerin gerçekleştirilmesi ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan, üniversitelerin; mühendislik, mimarlık veya tasarım ile ilgili bölümlerinden mezun en az lisans derecesine sahip kişiler ile tasarım alanlarından herhangi birinde en az lisansüstü eğitim derecesine sahip diğer kişiler
Burada destek personeli sayısında bir sınırlama olduğunu hatırlatalım. Genel kural şu: Ar-Ge ve tasarım personelinizin en fazla %10’u kadar destek personeli için teşvik uygulanabiliyor. Ancak toplam çalışan sayısı 15 ve altında olan firmalarda bu oran %20’ye kadar çıkabiliyor. Yani küçük ekiplerle çalışan firmalar, destek personeli açısından biraz daha esnek bir uygulamadan faydalanabiliyor. Bu sınırların üzerindeki destek personeli için ise vergi teşviki uygulanmıyor.
Personel Vergi Kazançları
Teknokentte ilgili kriterlere uyan personellere uygulanan vergi teşvikleri şunlardır:
- Gelir Vergisi İstisnası (%100)
- SGK İşveren Payı İndirimi (%50)
- Damga Vergisi İstisnası (%100)
Bu indirimlerin nasıl uygulandığını, sunumlarımızda da yer verdiğimiz bir örnekle aşağıdaki görselde özetledik.
Sunumumuzun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.
Teknokent, Tekmer, Teknopark Vergi Teşvikleri
Google üzerinden basit bir arama yaptığınızda karşınıza 4691 sayılı kanuna ilişkin üç temel yapı çıkar. Bu yapıların tamamını 4691 sayılı kanunun işletildiği bölgeler olarak tanımlamak yanlış olmaz. Peki şimdi hangi yapının kimin için uygun olabileceğini değerlendirelim:
Teknokent aslında teknopark ile aynı şeydir. Aralarındaki fark hukuki değil dilseldir. Bu nedenle, üniversitelerce kurulan yapılardan bazıları teknopark, bazıları ise teknokent olarak adlandırılmaktadır.
Tekmerler ise üniversitelerin içinde ya da dışında kurulan ve ağırlıklı olarak kuruluş aşamasındaki şirketleri destekleyen yapılardır. Bu yapılar, 4691 sayılı kanuna değil 5746 Sayılı Araştırma ve Geliştirme Kanunu’na tabidir. Örneğin, yine İTÜ içerisinde yer alan KOSGEB Tekmer, İTÜ Arı Teknokent’e yakın bir konumdadır. Ama burada faaliyet gösteren firmalar, 5746 sayılı kanundan doğan indirimlerden faydalanır.
Bazı teknoparkların içerisinde kuluçka merkezi olarak adlandırılan yapılara rastlamak mümkündür. Kuluçka Merkez’leri < 3 yaşına kadar firmaların yani erken aşama girişimlerin desteklenmesini amaçlayan yapılardır. TGB içersinde yer akan kuluçka merkezlerindeki şirketler 4691 sayılı kanundan faydalanır. Öte yandan bazı kuluçka merkezleri TGB haricinde bağımsız bölgelerde de yer alır. Bu statüdeki kuluçka merkezlerinde yer alan girişimler 4691 sayılı kanundan faydalanamazlar.
Teknopark Vergi Teşvikleri ve Ofis Kiraları
4691 sayılı kanundan doğan teşviklerin uygulamaya alınması için bölgede ofis açmak gerekir. Girişimlerin TGB bölgesinde faaliyet gösterme noktasındaki en büyük çekince; teknoparklardaki kira maliyetleridir. Ayrıca, sağlanan vergi teşvikleri “bölge içi çalışma” şartına bağlıdır. Yazılımcılarınızın veya mühendislerinizin bölge dışında geçirdiği süreler (dış görevler) veya uzaktan çalışma talepleri, yönetilmesi gereken karmaşık prosedürleri beraberinde getirir. İzin verilen uzaktan çalışma oranlarını aştığınızda veya dış görevleri usulüne uygun bildirmediğinizde, vergi avantajlarını kaybetme riskiyle yüzleşirsiniz.
Özetle, Teknopark ofislerinin kirası için standart bir rayiç yok. Ancak teknopark ofis kiraları ve aidatları, genellikle şehir merkezindeki standart ofislere göre daha yüksektir. Öte yandan, yeri daha merkezi olan teknoparklara talep çok fazla olduğu için bu teknoparklarda ofis bulmak hem zor hem de yüksek maliyetlidir. Kuluçka merkezleri, kuruluş amaçları çerçevesinde start-up ekipler için maliyetler açısından daha uygundur.
Teknoparklarda Teşvik Yönetim Süreçleri
Uygulamada, teknokente giriş yaptıktan sonra Ar-Ge veya yenilik faaliyetlerini sürekli olarak yürüttüğünüz sürece bölgede kalırsınız. Bunun için sürekli proje geliştirmeniz ve geliştirdiğiniz projeleri ilgili teknopark yönetici şirketin belirlediği portal üzerinden dokümante etmeniz gerekir.
Örneğin bir projenizi teknopark bünyesinde kapattınız. Bu projenin kapanış tarihi 31.12.2025 olarak gerçekleşti. Teşvik sürekliliği için bir sonraki projenizin en geç 01.01.2026’da başlaması gerekir. Tabii burada sunacağınız projenin Ar-Ge/yenilik niteliği, Teknopark Yönetici Şirket tarafından görevlendirilen hakemlerce değerlendirileceğini unutmayın. Bu değerlendirme süresini dikkate alarak herhangi bir hak kaybı yaşanmaması açısından yeni projenin en geç 30.10.2025’te Teknopark Yönetici Şirket onayına gönderilmesi gerekir.
Şayet teknokent şirketleri projeleri tamamlandıktan sonra üç ay boyunca yeni projelerini sunmazlarsa bölgeden ihraç edilir.
Yürütme sürecinde şirketlerin Teknopark yönetici şirketine ve Bakanlığa karşı düzenli raporlama yükümlülüğü başlar. Projelerinizin ilerleme durumunu, personelinizin niteliğini ve mali verilerinizi sürekli olarak belgelemeniz gerekir. Yani proje yönetiminde kuracağınız yapı sürekli denetime açık ve dinamik olmalıdır.
Bir proje süresince yapmanız gereken raporlar; muafiyet raporları (her ay) ve yıllık raporlar (her yıl) olarak tanımlanır. Bunun yanında her proje kapanışında ek olarak proje tamamlama raporu sunulmalıdır.
Bir de her proje sonunda Kurumlar Vergisi İstisnası’ndan faydalanmak için Proje Bitirme Belgesi almak gerekir. Bu süreç teknopark yönetici şirkete başvuru yapılarak yürütülür.
Teknoparklara ilişkin hazırladığımız sayfamıza buradan ulaşabilirsiniz. Daha detaylı bilgi almak ve teknokentte yer aldığınızda olası kazançlarınızı daha net öğreneceğiniz ücretsiz raporunuzu alabilmek için buradan görüşme talebinde bulunabilirsiniz.
Bir sonraki yazımız; Üreticiler İçin Teknokent olacak. Takipte kalın.
