TEYDEB başvurusu yapmadan önce nelere dikkat edilmeli? Projenin programa uygunluğunu başvuru öncesinde analiz etmek, zamanın ve kaynakların verimli kullanılması açısından oldukça önemlidir. Bu rehberde, 2026-2 çağrısı öncesinde potansiyel başvuru sahiplerinin değerlendirmesi gereken temel noktaları ele aldık. Projeniz için hızlı bir ön değerlendirmeye ihtiyaç duyuyorsanız ücretsiz aracımızı kullanabilirsiniz.

TEYDEB Başvurusu Yapmadan Önce Proje Fikri Yeniliğinin Önemi

Firmalar çoğu zaman teknik bir geliştirme fikrini doğrudan Ar-Ge projesi olarak görür. Bu yaklaşım en sık yapılan hatalardan biridir. “Müşteri istedi” ya da “ürüne ekleyelim” düşüncesiyle başlayan çalışmalar genellikle günlük geliştirme kapsamındadır. Ekipler bu tür faaliyetleri bilinen yöntemlerle yürütür ve sonucu büyük ölçüde öngörebilir. Çalışma yenilik içerse bile bu durum Ar-Ge niteliği kazandırmaz. Mevcut bir ürünü yeni bir pazara uyarlamak, bilinen bir teknolojiyi farklı bir senaryoda kullanmak ya da mevcut bir çözümü iyileştirmek Ar-Ge sayılmaz. TEYDEB projeleri, sonucu baştan net olmayan çalışmalara odaklanır. Bu projelerde ekipler teknik belirsizlikle karşılaşır, yeni yaklaşımlar dener ve çözüm yolunu süreç içinde şekillendirir. Hakemler “yeni mi?” sorusundan önce “bilinmeyen ne?” ve “hangi teknik riski çözüyorsunuz?” sorularına net yanıtlar bekler.

Hakem bakışıyla basit bir örnek düşünelim. Bir firma, mevcut yazılımına yapay zekâ tabanlı bir tahmin modülü eklemek ister. Geliştirme süreçlerinde belirli veri setlerini kullanmayı planlamaktadır. Bunun yanında ekip literatürde yaygın yöntemler üzerine yoğunlaşmıştır. Bu senaryoda değerlendiriciler, projede teknik belirsizlik olup olmadığına bakar. Bunun yanında projenin varolan bir problemi çözmesi de beklenmektedir. Eğer ekip bilinen yöntemleri uygulamayı planlıyorsa ve sonucu büyük ölçüde öngörebiliyorsa, hakem bu çalışmayı Ar-Ge olarak değil, ürün geliştirme olarak değerlendirir. Hakem için belirleyici olan modülün yeni olması değil, çözüm yolunun araştırma gerektirip gerektirmemesidir.

Bu noktada başvuru sahiplerinin kendilerine şu iki soruyu sormalarını öneriyoruz:

– Çözüm yolunu baştan net tarif edebiliyor muyuz?
– Teknik belirsizliği gerçekten gösterebiliyor muyuz?

Teknoloji Hazırlık Seviyesi Uygunluğu

Başvurularda en sık karşılaşılan reflekslerden biri, projeyi bir üst teknoloji hazırlık seviyesinden yazmaktır. Firmalar bu yolla projeyi daha güçlü sunabileceklerini düşünür. Ayrıca firmalar kimi zaman Ar-Ge Önceliklerinde söz konusu önceliğe uygunluk için de fikrin teknoloji hazırlık seviyesini yüksek gösterebilirler.

Güncel durumda TEYDEB tarafından yayınlanan THS soru setinin kullanımı zorunlu değildir. Projelerin THS beyanı başvuru sahininin insiyatifindedir. Buna karşın gerek hakem ziyaretleri gerekse proje başvurusundaki “Tekniğin Bilinen Durumu – State of Art” bölümü iteratürü ve benzer uygulamaları sorgular.  Eğer başvuruda anlatılan çözüm, ilgili THS seviyesinde yaygın olarak kullanılan yöntemlerle örtüşüyorsa, hakem projeyi “zaten yapılmış” olarak değerlendirir. Bu noktada teknik risk ortadan kalkar. THS yalnızca bir seviye numarası değildir; çözüm yolundaki belirsizliği ve araştırma ihtiyacını tarif eder. Projenin gerçek teknik zorlukları, doğru THS seviyesinde konumlandırıldığında anlam kazanır.

THS uygunluğu için firmalar şu soruları sormalı:

– Bu seviyede hangi teknik problemler çözülmemiş durumda?
– Hakem “bu var” deme noktasına gelir mi?

THS Seviyesi ile ilgili değerlendirmelerimize Teknoloji Hazırlık Seviyesi yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Proje Ekibi ve İş Planı Uygunluğu

TEYDEB projelerinde hakemler, iş fikrinin yapılabilirliğini iş planı üzerinden; bu planı yürütecek ekibin yeterliliğini ise görev ve zaman dağılımı üzerinden değerlendirir. Değerlendiriciler direkt olarak “haftada kaç saat ayırıyorsunuz?” diye sormasa da ekip dağılımı, görev tanımları ve iş paketi yoğunluğuna dikkat eder. Örneğin aynı kişinin birden fazla kritik rolde yer alması bir risktir. Aynı şekilde Projenin temel araştırma alanını, yeni alınacak bir personele bırakmak doğru bir planlama değildir.

Bunun yanında zaman planı gerçekçi olmayan projelerde teknik riskten çok yürütme riski öne çıkar. Bu durumu hakemler çoğu zaman raporlarına yazmaz, ancak projenin genel inandırıcılığını zayıflatır. TEYDEB projelerinde ekip ve zaman konusu sorgulanmadığında değil, metnin kendi içinde tutarsızlaştığı noktada sorun yaratır.

Proje Çıktısı Ticarileşir mi?

Ancak şu soru genellikle arka planda kalır: Bu proje sonunda ortaya çıkacak ürün satacak mı? Bir Ar-Ge çalışmasını başarıyla tamamlamak, ürünün pazarda karşılık bulacağı anlamına gelmez. Teknik açıdan güçlü pek çok proje, ürünleşme ve müşteri ihtiyacı yeterince düşünülmediği için ticarileşme aşamasında zorlanır. Bu nedenle başvuru öncesinde yalnızca “yapabilir miyiz?” sorusunu değil, “satabilir miyiz?” sorusunu da açıkça sormak gerekir.

Ar-Ge Desteği Uygunluk Analizi Nasıl Çalışır?

diPMO Ar-Ge Desteği Uygunluk Analizi; proje fikrinin Ar-Ge niteliğini, teknik belirsizlik düzeyini, ekip ve firma uygunluğunu ve TEYDEB başvurusu açısından temel hazırlık durumunu değerlendirir. Verilen yanıtlar doğrultusunda proje için ön değerlendirme sonucu oluşturur. Analiz, TÜBİTAK’ın resmî değerlendirmesi yerine geçmez; başvuru öncesinde güçlü ve geliştirilmesi gereken alanların görülmesini sağlar.

Proje Yazımında Üretken Yapay Zeka Kullanımnı

Son dönemde firmalar proje metinlerini hazırlarken yapay zekâ araçlarını daha sık kullanıyor. Bu araçlar metni hızlandırır ve düzenlemeyi kolaylaştırır. Ancak ekipler proje kurgusunu tamamen yapay zekâya bıraktığında risk oluşur. Yapay zekâ çoğu zaman genel ifadeler üretir ve projeye özgü teknik belirsizlikleri ayırt edemez. Hakemler metnin akıcılığına değil, projeye özel kararların ve risklerin netliğine bakar. Bu nedenle ekipler yapay zekâyı yardımcı bir araç olarak kullanmalı; proje fikrini, yöntemi ve stratejik çerçeveyi kendileri oluşturmalıdır.

Konuyu önemseyen TEYDEB geçtiğimiz günlerde proje başvuru ve değerlendirme süreçlerinde üretken yapay zeka kullanımının sınırlarını belirleyen bir kılavuz yayınladı. Kılavuza paralel olarak 2026-1 dönemi başvuru dokümanına  ÜYZ kullanımına ilişkin etik ve sorumluluk beyanı eklendi.

Bu konuyu Yapay Zeka İle Proje Hazırlama ve TÜBİTAK Kullanım Rehberi yazımızda incelemiştik.

Değerlendirme Sürecinin Etkisi

Değerlendirmeler yalnızca başvuru dokümanı üzerinden yapılmıyor. Süreçte, alan uzmanı hakemler projeyi teknik içerik, yöntem ve risk başlıkları üzerinden okur. Proje, anlatım gücünden çok teknik tutarlılığıyla ayakta kalır. Hakemler metnin akıcılığı ile ilgilenmemekte. Onlar için proje boyunca izlenecek yolun netliği ve teknik kararların gerekçesi daha önemli. Bu nedenle TEYDEB projelerinde iyi bir dil, doğru bir kurgunun yerine geçmez; yalnızca onu destekler.

Değerlendirme süreciyle ilgili diğer hususlara TÜBİTAK TEYDEB Projeleri Değerlendirme Süreçleri yazımızdan ulaşabilirsiniz.

TEYDEB başvurusu, yalnızca bir Ar-Ge fikrini değil, aynı zamanda bir ürün fikrini de test eder. Bu nedenle TÜBİTAK TEYDEB başvurusu yapmadan önce “nasıl geliştiririz?” sorusuyla birlikte, ürünün kime, hangi ihtiyacı çözerek satılacağını da düşünmek gerekir. Bu sorulara baştan verilen net yanıtlar, hem başvuru sürecini hem de projenin devamını daha sağlıklı hale getirir.

TEYDEB Başvurusu yapmadan önce proje fikrinizin uygunluğunu ücretsiz değerlendirebiliriz! Ücretsiz online görüşme için tıklayın!

TEYDEB 2026-2 Ar-Ge çağrısı geçtiğimiz günlerde TÜBİTAK tarafından yayınlandı. Gerek 1501 Sanayi Ar-Ge gerekse 1507 KOBİ Ar-Ge destek programlarında bazı değişiklikler söz konusu. Bu değişiklikler; destek oranlarını, proje destek tutarını, ticarileşme puanını ve öncelikli Ar-Ge alanlarını kapsıyor.

Bu değişiklikler tüm başvuru sahiplerini ilgilendiriyor. Özellikle ticarileşme puanı ve destek oranına ilişkin düzenlemeler ise daha önce TÜBİTAK desteği almış kuruluşlar açısından önem taşıyor.

Bu yazımızda TEYDEB 2026-2 çağrısında yapılan değişiklikleri önceki çağrı dönemiyle karşılaştırarak ele alacağız. Ayrıca firmaların başvuru öncesinde dikkat etmesi gereken noktaları değerlendireceğiz.

Destek Oranlarındaki Değişiklik

TEYDEB 2026-2 Ar-Ge çağrısında yapılan en önemli değişiklik, 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı’nın destek oranında. Yeni düzenlemeyle destek oranı, firmanın daha önce desteklenen proje sayısına göre belirlenecek. Firmanın destek alacağı ilk 5 proje için destek oranı %75. Sonraki projelerde destek oranı %60’a düşecek.

İlk 5 proje desteği içerisinde yer alan 1505, 1512/1812, 1831, 1702 programları sayıya dahil edilmeyecek. 1711 ve 1707 çağrılarında sadece tedarikçi kuruluşun desteklenen projeleri dikkate alınacaktır. Yani bu programlarda müşteri kuruluş olarak yer alanlar ilk 5 proje desteğinden faydalanabilecek.

Dolayısıyla daha önce birden fazla TÜBİTAK projesi yürütmüş firmaların, yeni başvurudan önce hangi projelerinin bu hesaplamaya dâhil olduğunu kontrol etmesi gerekiyor. Özellikle altıncı projesine yaklaşan kuruluşlar açısından bu değerlendirme, proje bütçesinin ve finansman planının hazırlanmasında önem taşıyor.

1501 Programında Destek Tutarı Artık 20 Milyon TL ile Sınırlı

TEYDEB 2026-2 Ar-Ge çağrısıyla birlikte 1501 programı bütçesi de değişti. Bildiğiniz üzere geçmiş çağrılarda 1501 programına bütçesi sınırsızdı. Yeni çağrıda ise proje başına TÜBİTAK 20 Milyon TL katkı sağlayacak. Bu açıdan başvuru sahipleri proje bütçesi ile destek tutarı arasındaki farkı gözden kaçırmamalı.

Burada hemen 20 Milyon TL’lik sınırın proje toplam bütçesi olmadığını hatırlatalım. İfade edilen destek kapsamına alınan harcama. Yani önce geçmiş proje sayısına göre destek oranı uygulanır. Ardından hesaplanan tutarın 20 milyon TL’yi aşması durumunda TÜBİTAK katkısı en fazla 20 milyon TL olacak.

Örneğin destek kapsamına alınan proje bütçesi 30 milyon TL olan bir firmanın ilk beş projesinden biri için %75 oranında hesaplanan destek tutarı 22,5 milyon TL’dir. Ancak yeni üst sınır nedeniyle TÜBİTAK katkısı 20 milyon TL’yi aşamayacaktır.

Bu nedenle özellikle yüksek bütçeli proje hazırlayan firmaların bütçe planlamasında yalnızca destek oranını değil, 20 milyon TL’lik üst sınırı da dikkate alması gerekiyor. Sınırı aşan bölümün kuruluşun kendi kaynaklarıyla karşılanması gerekecektir.

Ticarileşme Puanın Negatif Etkisi

TEYDEB değerlendirme sürecinde firmaların geçmiş projelerinden elde ettiği ticarileşme performansı da dikkate alınıyor. TÜBİTAK, tamamlanan projeler için sunulan Ticarileşme Raporlarından hareketle bir Firma Ticarileşme Puanı hesaplıyor. Bu puan, firmanın yeni proje başvurusuna ek puan olarak yansıtılıyor.

2026-1 çağrısında -1 ile +5 arasında uygulanan ticarileşme ek puanı, 2026-2 döneminde -5 ile +5 aralığına genişletildi.

Yeni düzenleme, geçmiş projelerinde güçlü bir ticarileşme performansı gösteren firmalar için avantaj sağlamaya devam ediyor. Buna karşılık proje çıktılarını ekonomik değere dönüştüremeyen firmalar, yeni başvurularında önceki döneme kıyasla daha yüksek bir puan kaybıyla karşılaşabilecek.

Firma Ticarileşme Puanı bulunmayan projelere bu kapsamda ek puan verilmeyecek. Ortaklı projelerde ise yürütücü kuruluşun ticarileşme puanı dikkate alınacak.

Bu nedenle daha önce TÜBİTAK desteği alan firmaların yeni başvuru öncesinde tamamlanan projelerine ait ticarileşme raporlarını ve bu projelerin ekonomik çıktılarını gözden geçirmesi önem taşıyor. Satış, ihracat, lisanslama, yeni müşteri kazanımı ve maliyet avantajı gibi sonuçların somut verilerle ortaya konulması, yalnızca geçmiş projenin raporlanması açısından değil yeni başvurular bakımından da önem kazandı.

Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları Değişti

TEYDEB 2026-2 Ar-Ge çağrısında, değişen diğer bir konu da öncelikli alanlar. Yeni çağrı döneminde 2026–2028 dönemi için belirlenen konu başlıkları geçerli.

Yeni düzenlemeye göre öncelikli alanlar iki eksen var: Endüstride Teknolojik Sıçrama ve Dijital Liderlik. Bu başlıkların altındaki önceliklere uygun projeye sahip firmalar 5 ek puan alacak.  Yeşil dönüşüm kapsamındaki konu başlıkları ise bu ek puan uygulamasının dışında.

Ek puanlar, Kurul Değerlendirme Eşik Değeri’nin üzerinde puan alan ve ilgili koşulları sağlayan projelere uygulanıyor. Dolayısıyla bir projenin öncelikli alanlardan biriyle eşleşmesi, tek başına desteklenmesi için yeterli olmayacak. Geçmiş çağrılarda olduğu gibi bu önceliklere girmeyenler de çağrı başvursuna uygun.

Başvuru sırasında proje konusunun öncelikli alanla ilişkisi yalnızca işaretlenmemeli. Projeye konu ürün veya teknolojinin ilgili başlığa nasıl katkı sağlayacağı açıklanmalı. Bu nedenle öncelikli alan dokümanı firmaların proje seçimde de bizce önemli bir araç.

2026–2028 Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konularını ve bu alanların proje örneklerini ayrı bir yazımızda ayrıntılı olarak ele alacağız.

2026-2 Dönemi Çağrı Takvimi

Her zamanki gibi TEYDEB Yenilik Destekleri altında yer alan 1501 ve 1507 programları farklı takvime sahip. Her iki çağrı da 20.07.2026 tarihinde açılmasına rağmen; 1501 programı ön kayıtları için son tarih 22.10.2026. Bu tarih, 1507 programları içinse 26.10.2026. Çağrı kapanış tarihleriyse şöyle:

1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı – 26.10.2026

1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı – 11.11.2026

Başvuru yapacak firmaların çağrı kapanış tarihinden önce kuruluş bazlı ön kayıt onayını almış olması gerekiyor. Daha önce kuruluş bazlı ön kayıt onayı alan firmaların ise bu işlemi yeniden yapmasına gerek bulunmuyor.

Proje başvuru usulünde ya da formlarda herhangi bir değişiklik yok.

Değişikliklerin Önemi

TEYDEB 2026-2 Ar-Ge çağrısında yapılan değişikliklerle firmalar başvuru stratejilerini gözden geçirmeli. Daha önce destek alanlar geçmiş projelerini inceleyerek yeni başvurudaki destek oranlarını belirlemeli.

Tamamlanmış proje sahipleri açısından ticarileşme performansı artık daha önemli. Negatif ek puan uygulaması firmaların ileriki dönem projelerini olumsuz etkileyecek. Bu nedenle firmalar ticarileşmeye yakın projeleriyle başvurmalı.

Bunun yanında firmaların proje konularını güncellenen 2026–2028 Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları ile karşılaştırması gerekiyor. Öncelikli alanlarla uyumlu projelerde bu ilişkinin başvuru dokümanında açık ve somut biçimde gösterilmesi önem taşıyor.

Yüksek bütçeli proje hazırlayan kuruluşların ise %75 veya %60 destek oranıyla birlikte 20 milyon TL’lik TÜBİTAK katkı sınırını dikkate alması gerekiyor. Proje bütçesi ve kuruluşun öz kaynak ihtiyacı bu sınır doğrultusunda planlanmalıdır.

Bu nedenle başvuru öncesinde aşağıdaki dört noktanın birlikte değerlendirilmesini öneriyoruz:

• Firmanın daha önce desteklenen proje sayısı
• Tamamlanmış projelerin ticarileşme performansı
• Proje konusunun güncel öncelikli alanlarla uyumu
• Proje bütçesi ve kuruluşun karşılaması gereken finansman tutarı

Projenizin 1501 veya 1507 programına uygunluğunu değerlendirmek ve değişikliklerin etkisini öğrenmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Projenizin Potansiyelini Keşfedin

Uzmanlarımızla gerçekleştireceğiniz 15 dakikalık ücretsiz ön değerlendirme görüşmesinde proje fikrinizi ve başvuru seçeneklerinizi birlikte inceleyelim.

Ön görüşmenizi planlamak için aşağıdaki butondan bize ulaşın!

TEYDEB proje bütçesi, TÜBİTAK 1501 ve 1507 programlarının kalbini oluşturuyor. Diğer projelerdeki gibi TEYDEB projelerinde de bütçe, Ar-Ge maliyet faaliyetlerinin maliyet planına ilişkin bilgi sunar. Bu nedenle projenin teknik içeriği kadar bütçe kurgusu da hakem değerlendirmelerinde önemli rol oynar.

Birçok başvuruda proje fikri güçlüdür fakat bütçe tutarsızlıkları projenin reddedilmesine neden olur. Bu nedenle bütçe hazırlanırken yalnızca gider kalemlerinin listelenmesi yeterli değildir. Aksine her giderin proje faaliyetleri ile ilişkisinin açık şekilde kurulması gerekir.

Bu yazıda TEYDEB proje bütçesi nasıl hazırlanır, TÜBİTAK 1501 ve 1507 projelerinde desteklenen gider kalemleri nelerdir ve bütçe hazırlanırken nelere dikkat edilmesi gerekir sorularını ele alıyoruz.

TEYDEB Proje Bütçesi Neden Önemli?

Giriş bölümünde de ifade ettiğimiz üzere, bütçe yalnızca finansal bir tablo değildir. Aynı zamanda projenin uygulanabilirliğini gösteren önemli bir göstergedir. Çünkü proje bütçesi maliyetler haricinde ilgililere şunlar hakkında bilgi sunar:

• Planlanan faaliyetler bütçeyle uyumlu mu?
• Personel planlaması mevcut mu?
• Projenin gerçekleştirilebilmesi için yeterli altyapı ihtiyacı ne? Bu altyapıların bütçeyle ilişkisi ne?
• Projenin kritik faaliyetlerine ilişkin maliyetlendirme nasıl yapılmış?
• Belirtilen ihtiyaçlar, proje sonrasında nasıl değerlendirilecek?

Bu nedenle iyi hazırlanmış bir TEYDEB proje bütçesi, projenin teknik planının da sağlam olduğunu gösterir.

TEYDEB Bütçe Kalemleri

Çoğu TEYDEB projesinde bütçe hemen hemen aynı kalemlerden oluşur. Bu kalemler Ar-Ge faaliyetlerinin yürütülmesi için gerekli maliyetleri kapsar. Bu kalemler;

• Personel Giderleri
• Seyahat Giderleri
• Alet-Teçhizat-Yazılım-Yayın Giderleri
• Ar-Ge Kuruluşlarına Yaptırılan İşlere İlişkin Giderler
• Danışmanlık ve Hizmet Alımı Giderleri
• Malzeme Giderleridir.

Bu gider kalemlerinin ortak özelliği, proje faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olma gerekliliğidir. Giderler bazında bütçe kalemlerini incelersek;

Personel Giderleri

TEYDEB proje bütçesinin en önemli kalemlerinden biri personel giderleridir. Çünkü Ar-Ge projelerinde en büyük maliyet genellikle insan kaynağıdır. Özellikle bilişim projelerinde personel giderlerinin toplam bütçeye oranı genellikle %90’ndan fazladır. Bu gider kalemi planlanırken, personelin projede alacağı rol dikkate alınır. Maliyetin oluşturulmasında verilen rolün yanında iş planında bu rolle ilişkili faaliyetin süresi de dikkate alınır.

Personel seçimlerinde, personel yetkinliği önemlidir. Örneğin, 1501 ve 1507 kodlu programlarda proje konusu ile alakalı eğitim görmüş en az bir adet lisans derecesine sahip firma çalışanı bir proje personeli olmalıdır. Aksi takdirde kurum hakem ataması sürecine geçmeden projeyi reddeder. Bu husus, çağrı dokümanında yer alan “Proje Değerlendirme Süreci” bölümünde açıkça belirtilmektedir.

Projede; kuruluş ortağı, yönetici, mühendis, tekniker, teknisyen ya da lise ve altı mezuniyete sahip personeller için maliyet belirtilebilir. Daha önce de ifade ettiğimiz gibi personel maliyetlerinin belirlenmesinde, personelin iş planına göre o işe ayıracağı zaman dikkate alınır. Şayet kuruluş mikro KOBİ ölçeğindeyse ve projesinde kuruluş ortağı görev alıyorsa, bu personel için gider talebinde bulunabilir. Genellikle firma ortakları ücretlerini huzur hakkı olarak almaktadır. Ancak TEYDEB huzur hakkını kabul edilen gider kalemlerinden saymaz. Bu nedenle firmalar projede maliyet belirtilecek firma ortağı için genel kurulu kararı alır. Bu karar, projede görev alacak personelin aylık bazda alacağı ücreti göstermelidir.

Burada hemen Küçük ya da Orta Ölçekli KOBİ’ler projelerinde çalışan kuruluş ortakları için maaş talebinde bulunulamayacağını hatırlatalım.

Personel maliyetlerinin geliştirilmesinde, başvuru tarihinden önceki 6 aylık maaş bordroları dikkate alınır. Burada, brüt ücret, SGK işveren payı ve işsizlik işveren payı dikkate alınır. Ek olarak, şayet personellere ikramiye veriliyorsa bu giderin beyanı için personellerin sözleşmesinde tanımlı ikramiyeler veya toplu iş sözleşmesinde kapsamında tanımlı ikramiyeler dikkate alınır. Bunların haricinde, fazla mesai, prim, yol, yemek, yakacak ve benzeri giderler dikkate alınmaz.

TEYDEB proje bütçelerinde personeller için belirtilebilecek üst limitleri sunumumuzdan bir görselle verelim.

Seyahat Giderleri

TÜBİTAK TEYDEB projelerinde proje personeline ait ekonomi sınıfı uçak bileti giderleri bütçeye dahil edilebilir. Planlanan seyahatler proje süresi içerisinde proje faaliyetleriyle ilişkili olmalıdır.

Alet-Teçhizat-Yayın-Yazılım Giderleri

TEYDEB projelerinde en dikkatli planlanması gereken bütçe kalemlerinden biri alet-teçhizat, yayın ve yazılım giderleridir. Bu kalemler, hakemler tarafından çoğu zaman altyapı yatırımı olarak değerlendirilme riski taşıdığı için özellikle dikkatle gerekçelendirilmelidir. TEYDEB, Ar-Ge destekleriyle mevcut altyapıyı genişletmeyi amaçlamaz.

Bu nedenle başvuru sahipleri, Ar-Ge çalışmalarında doğrudan kullanacakları ekipmanları proje bütçesine dahil etmelidir. Yazılım giderleri için de aynı yaklaşımı uygulamak gerekir.Yazılım lisansları proje faaliyetleriyle doğrudan ilişki kurmalıdır. Örneğin genel kurumsal kullanım amacı taşıyan ERP gibi yazılımlar Ar-Ge ile doğrudan bağlantılı olmadığı için TEYDEB proje bütçesine dahil edilmemelidir.

Ar-Ge Kuruluşlarına Yaptırılan İşlere İlişkin Giderler

Ar-Ge kuruluşu; bilimsel ve teknik bilgi birikimini artırmak, yeni ürünler/süreçler geliştirmek veya mevcutları iyileştirmek amacıyla sistematik, yaratıcı ve yenilikçi faaliyetler yürüten birimlerdir. Şayet projede üniversiteler, teknoparklar, Teknoloji Transfer Ofisleri ya da Ar-Ge şirketlerinden destek alnacaksa, bu gider kaleminde bütçelendirilmelidir.

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus özellikle  bir akademisyenle çalışılacaksa, akademisyen ve firma sahibi arasındaki ilişkinin sözleşmeyle tanımlı olmasıdır. Şayet akademisyen desteği üniversite üzerinden direkt alacaksa, akademisyen proje planı ile kendi bölümüne başvurur. Birimden görevlendirme çıkması halinde projede görev alabilir.

Danışmanlık ve Hizmet Alımı Giderleri

Bu gider kaleminde, başvuru sahibin firma dışından alacağı hizmetlere ilişkin giderleri bütçelendirir. Bu giderlere

• YMM Rapor Hazırlama Hizmeti
• Proje Yazım Hizmeti
• Eğitim
• Test/Analiz
• İşçilik
• Ara Mamül Üretimi
• Kalıp Tasarımı ve Üretimi
• Konferans/Fuar Katılımı

örnektir. Bu gider de tıpkı Alet-Teçhizat-Yayın-Yazılım bütçe kalemi gibi dikkatli düzenlenmelidir. İşletmenin yetenekleri dahilinde olmayan ya da yetenek geliştirmeyi planlamadığı fakat proje kapsamında gerek duyduğu faaliyetler burada beyan edilmelidir. Ar-Ge niteliği olan dış kaynak alımları ise burada beyan edilmemelidir. Şayet proje sahibi Ar-Ge niteliği olan bir işi firma dışından temin ediyorsa, projeye olan özgün katkısı düşer. Bu da projenin reddolmasına yol açabilir.

Malzeme Giderleri

Başvuru sahipleri, prototip üretiminde kullanacakları malzemelere ilişkin giderleri bu kalemde beyan eder. Proje yapısına göre tek bir prototip veya birden fazla prototip için malzeme bütçesi geliştirilebilir.

Bu giderde proje sahiplerini en çok bütçeyi çıkarmak zorlar. Çünkü bilindiği gibi program, henüz başlanmamış projeleri destekler. Bu da malzeme bütçesini oluşturmayı zorlaştırır. Özellikle makine projelerinde bu zorluk malzemeleri gruplandırarak ve tahmini bir maliyet vererek çözülebilir.

Başvuru sahipleri, TEYDEB bütçe kalemlerini oluştururken özellikle ithal malzeme ve ürünlerde oluşabilecek kur artışı riskini dikkate almalıdır. Kurum, piyasa araştırması kapsamında başvuru sahiplerinden herhangi bir proforma fatura veya teklif talep etmez. Bu durum, proje bütçesini oluştururken başvuru sahiplerine belirli ölçüde esneklik sağlar. Destek ödemelerinde ise kurum, ilgili gider kalemleri için fatura tarihindeki döviz kurunu esas alır. Bu nedenle başvurularda mümkün olduğunca gerçeğe yakın bir bütçe oluşturulmasını tavsiye ediyoruz.

Öte yandan kurum, proje yürütme sürecinde sunulan gerekçeleri değerlendirir ve gerekli gördüğü durumlarda bütçe kalemlerinde değişiklik yapılmasına izin verir. Örneğin başvuru sahipleri, başvuru sırasında gözden kaçırdıkları bir malzeme için dönem raporlarında destek talep eder. Aynı şekilde proje kapsamında kullanılan bir malzemeyi değiştirmek de mümkündür. Ancak başvuru sahipleri bu tür değişiklikler için mutlaka gerekçeli bir açıklama sunmalıdır.

TEYDEB Proje Bütçesinde En Çok Yapılan Hatalar

TEYDEB proje başvurularında birçok firma teknik olarak güçlü projeler hazırlasa da bütçe kurgusundaki hatalar nedeniyle değerlendirme sürecinde olumsuz geri dönüş alabilmektedir. Özellikle aşağıdaki hatalar hakem değerlendirmelerinde sıkça karşılaşılan durumlardır.

Proje Faaliyetleriyle İlişki Kurmayan Giderler

Bütçede yer alan her giderin proje faaliyetleri ile doğrudan ilişkisi kurulmalıdır. Proje kapsamıyla ilgisi zayıf görülen giderleri hakemler sorgular ve bütçenin güvenilirliğini düşürür.

Altyapı Yatırımı Gibi Görünen Alet-Teçhizat Talepleri

Ar-Ge projelerinde desteklenen ekipmanlar proje faaliyetleri için gerekli olmalıdır. Genel altyapı yatırımı gibi görünen talepler hakemler tarafından olumsuz değerlendirilir. Örneğin bir yazılım projesinde görev alan her personel için bilgisayar gideri oluşturmak yanlıştır.

Gerçekçi Olmayan Maliyet Tahminleri

Aşırı düşük veya piyasa koşullarından kopuk maliyet tahminleri bütçenin gerçekçiliğini zayıflatır. Bu nedenle bütçe hazırlanırken piyasa fiyatlarına yakın tahminler yapmak önemlidir.

Personel planlaması ile bütçenin uyumsuz olması

İş planında belirtilen faaliyetler ile personel bütçesi arasında uyumsuzluk olmamalıdır.

Bu nedenle TEYDEB proje bütçesi hazırlanırken yalnızca maliyetleri listelemek değil, aynı zamanda bütçenin proje planıyla tutarlı bir şekilde kurgulanması gerekir.

TEYDEB 1501 ve 1507 Projelerinde Bütçe Dağılımı

TEYDEB projelerinde bütçe kalemleri proje türüne göre farklı ağırlıktadır. Özellikle yazılım projelerinde personel giderleri toplam bütçenin büyük bölümünü oluşturur. Buna karşın, makine ve üretim projelerinde malzeme ve alet-teçhizat giderlerinin oranı artabilir.

Hakem değerlendirmelerinde önemli olan unsur bütçenin büyüklüğü değil, bütçe kalemlerinin proje faaliyetleriyle tutarlı şekilde dağıtılmasıdır.

Sonuç: TEYDEB Proje Bütçesi Projenin Başarısını Doğrudan Etkiler

TEYDEB proje bütçesi yalnızca maliyetleri yazdığınız bir tablo değildir. Doğru bir bütçe kurgusu, projenin gerçekçiliğini artırır. Öte yandan yanlış bütçe kurgusu da proje reddine neden olur.

TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları için proje bütçesi hazırlama, iş planı kurgulama veya başvuru süreci hakkında destek almak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sağlık Turizmi İhracat Destekleri 2026 yılı destekleri, 10962 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile değişikliğe uğradı. Bu sektöre özgü destekler daha önce 2026 Hizmet İhracatı Destekleri yazımızda değerlendirdiğimiz desteklerin bir parçası. Bir önceki yazımızda bu kararla değişen Bilişim Sektörü İhracat Destekleri‘ni incelemiştik. Bu yazımızda da değişikliklerin sağlık turizmi sektörünü nasıl etkileyeceğine değineceğiz.

Bilindiği üzere sağlık turizmi, son yıllarda Türkiye’nin hizmet ihracatında en hızlı büyüyen alanlarından biri . Estetik cerrahi, diş tedavileri, göz operasyonları ve ileri düzey medikal hizmetler için her yıl yüz binlerce uluslararası hasta Türkiye’yi tercih ediyor. Hizmet Sektörleri Atılım Programı kapsamında da bu sektöre özgü destekler mevcut.

Destek mekanizması; sağlık turizmi alanında faaliyet gösterenleri yakından ilgilendiriyor. Diğer bir ifadeyle kapsamda reklam, acenta komisyon desteği, yurt dışı birim desteği gibi pek çok destek mevcut. Yani hastaneler, klinikler ve aracı kuruluşlar destekleri hasta akışını ölçeklendiren büyüme stratejisine dönüştürebilir. Rehberde, sağlık turizmi ihracat destekleri 2026 yılı kapsamında sunulan imkanları ve bu desteklerin stratejik olarak nasıl kullanılabileceğini ele alıyoruz.

Desteklerde Neler Değişti?

Yeni düzenleme ile sağlık turizmi, Hizmet Sektörleri Atılım Programı kapsamında öncelikli sektörlerden biri olarak konumlu. Bu çerçevede karar kapsamında sağlık turizmi faaliyetleri için çeşitli destek kalemleri tanımlanmıştır. Bu destekler genel olarak üç ana amaç etrafında şekillenmektedir:

• Uluslararası hasta akışını artırmak
• Türkiye’nin sağlık turizmi markasını güçlendirmek
• Hizmet ihracatında sürdürülebilirliği sağlamak

Bu kapsamda sağlık turizmi firmalarının yararlanabileceği önemli destek kalemleri mevcut. Örneğin; sağlık turisti ulaşım desteği bu sektör için oldukça önemli. Ek olarak; iş gücü geliştirme desteği, komplikasyon sigortası desteği de önemli destek kalemlerine örnek.  Tüm bunların yanında destek kalemleri oldukça yüksek destek üst limitlerine sahip. Örneğin reklam ve tanıtım faaliyetleri ile uluslararası hasta ulaşım giderleri için yıllık destek üst limitleri 25 milyon TL seviyesinede.

Sağlık Turizmi Destekleri İş Modelini Nasıl Etkiliyor?

Sağlık turizmi sektöründe büyüme çoğu zaman yalnızca klinik kapasite ile sınırlı değildir. Uluslararası hasta akışında artış birkaç operasyonun bir arada yürütülmesiyle gerçekleşir. Güncellenen destek mekanizması teşviklerin önemli bir kısmının doğrudan bu operasyonel yapıyı destekler. Örneğin reklam ve tanıtım destekleri uluslararası hasta talebini oluşturur. Öte yandan acente komisyon destekleri sağlık kuruluşlarının farklı ülkelerdeki hasta yönlendirme ağlarıyla çalışmasını kolaylaştırır. Uluslararası hasta ulaşım destekleri ise tedavi için Türkiye’ye seyahat eden hastaların lojistik maliyetlerini azaltmayı amaçlar.

Bu yapı, sağlık turizmi faaliyetlerinin yalnızca klinik hizmetten ibaret olmadığını gösterir. Diğer bir ifadeyle amaç pazarlama, uluslararası iş birlikleri ve hasta organizasyonunu içeren daha geniş bir hizmet modeli yaratmaktır.  Dolayısıyla sağlık turizmi ihracat destekleri yalnızca belirli gider kalemlerini karşılayan bir finansman aracı olarak yorumlanmamalıdır. Aksine destekler aynı zamanda uluslararası hasta kazanım modelini güçlendiren bir politika çerçevesi çizer.

2026 Sağlık Turizmi İhracat Destekleri: Oranlar ve Üst Limitler

27 Şubat 2026 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı kapsamında sağlık turizmi sektörüne yönelik çok sayıda destek kalemi tanımlı. Desteklerin kolay takibi açısından biz hepsini bir tabloda toparlamaya çalıştık.

Tablodan da görülebileceği gibi sağlık turizmi sektörüne yönelik destekler uluslararası hasta kazanımını artıracak faaliyetleri hedefliyor. Özellikle tanıtım, asta ulaşımı ve acente komisyon destekleri sağlık turizmi kuruluşlarının küresel pazarlarda daha görünür hale gelmesini amaçlamaktadır.

Desteklerin Kullanımı Nasıl Olmalı?

Görüldüğü gibi destekler yalnızca belirli harcamaların geri ödemesini amaçlamıyor. Aksine destek kalemleri; uluslararası hasta kazanım sürecinin farklı aşamalarını destekliyor.

Bu nedenle faydalanıcılar için destekleri bir büyüme stratejisi içinde kullanmak önemli. Örneğin birçok sağlık kuruluşu reklam ve tanıtım desteklerine odaklanır. Fakat uluslararası hasta akışını sürdürülebilir hale getiren asıl unsur uluslararası hasta yönlendirme ağlarıdır. Bu nedenle acente komisyon destekleri bazı kuruluşlar için diğer desteklerden daha önemlidir.

Benzer şekilde uluslararası hasta ulaşım destekleri de doğru kullanıldığında önemli bir rekabet avantajı yaratır. Özellikle belirli pazarlarda sağlık kuruluşlarının tedavi paketlerine ulaşım maliyetlerini dahil edebilmesi, hasta karar sürecini doğrudan etkileyebilmektedir.

Bir diğer önemli alan ise insan kaynağıdır. Uluslararası hasta deneyiminin kalitesi çoğu zaman hasta danışmanları, çok dilli hasta koordinatörleri ve uluslararası operasyon ekiplerinin performansına bağlıdır. Bu nedenle iş gücü geliştirme destekleri sağlık turizmi faaliyetlerinin sürdürülebilirliği açısından kritiktir. Dolayısıyla sağlık turizmi ihracat destekleri yalnızca maliyet azaltma aracı olarak değil, sağlık kuruluşlarının uluslararası pazarlarda ölçeklenmesini destekleyen bir büyüme mekanizması olarak değerlendirilmelidir.

Sağlık Turizmi İhracat Desteklerinde En Sık Yapılan Hatalar

Sağlık turizmi ihracat destekleri önemli fırsatlar sunmasına rağmen, uygulama sürecinde bazı hatalar desteklerden etkin şekilde yararlanılmasını zorlaştırabilmektedir. Özellikle destek mekanizmasının mevzuat yapısı ve uygulama süreçleri dikkate alındığında, kuruluşların stratejik ve operasyonel açıdan dikkat etmesi gereken bazı noktalar bulunmaktadır.

Destekleri Strateji Yerine Harcama Olarak Görmek

En sık karşılaşılan hatalardan biri, desteklerin yalnızca belirli giderlerin geri ödenmesi olarak değerlendirilmesidir. Oysa sağlık turizmi destekleri uluslararası hasta kazanım sürecinin farklı aşamalarını desteklemek amacıyla tasarlanmıştır.

Desteklerin etkili olabilmesi için reklam, hasta yönlendirme kanalları, ulaşım ve uluslararası pazarlama faaliyetlerinin birlikte planlanmalıdır. Aksi durumda destekler tek başına sürdürülebilir bir hasta akışı yaratmayabilir.

Uygun Olmayan Harcamaların Destek Kapsamında Değerlendirileceğini Varsaymak

Destek programları belirli gider türleri için geçerlidir. Yani her harcama otomatik olarak destek kapsamında değildir. Özellikle reklam, etkinlik katılımı veya acente komisyonları gibi kalemlerde harcamaların mevzuatta belirtilen koşullara uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekir.

Bu nedenle destek başvurusu yapılmadan önce harcama planlarının mevzuata uygunluğu dikkatle değerlendirilmelidir.

Belge ve Kayıt Düzenine Yeterince Dikkat Etmemek

Destek süreçlerinde başvuru dosyalarının değerlendirilmesi sırasında harcamaların belgelenmesi büyük önem taşır. Fatura, sözleşme ve ödeme kayıtlarının eksiksiz olması destek başvurularının olumlu sonuçlanması açısından kritik bir unsurdur. Tüm bunların yanında başvuruda sunulacak belgeler belirli bir düzende hazırlanmalıdır. Başvuru öncesinde yararlanıcılar dokümantasyon ve iş gücü yüklerinin artacağını bilmeliler.

Destek Limit ve Sürelerinin Takibi

Sağlık turizmi desteklerinde birçok kalem için yıllık üst limitler ve belirli süre sınırlamaları bulunmaktadır. Bu nedenle desteklerin planlanmasında hem destek oranlarının hem de azami destek tutarlarının dikkate alınması gerekir.

Özellikle reklam ve tanıtım faaliyetleri gibi yüksek bütçeli kalemlerde, destek limitlerinin doğru planlanması önemlidir. Böylelikle kuruluşlar desteklerden maksimum düzeyde yararlanabilir.

Sağlık Turizmi İhracat Desteklerinden Nasıl Yararlanabilirsiniz?

Değindiğimiz üzere destekler uluslararası hasta kazanım faaliyetlerini destekleyen geniş bir teşvik mekanizması sunmaktadır. Reklam ve tanıtım faaliyetlerinden uluslararası hasta ulaşımına kadar birçok farklı gider kalemi destek kapsamına alınmıştır.

Ancak uygulamada görüldüğü üzere, desteklerden etkin şekilde yararlanabilmek alnızca başvuru yapmakla sınırlı değil. Harcamaların destek mevzuatına uygun şekilde planlanması, doğru destek kalemlerinin seçilmesi ve başvuru süreçlerinin eksiksiz yürütülmesi önem taşır.

Özellikle yüksek bütçeli reklam faaliyetleri, uluslararası hasta organizasyonu ve yurt dışı iş birlikleri gibi alanlarda yapılan harcamaların destek programlarıyla uyumlu şekilde planlanması, sağlık turizmi kuruluşlarının bu teşviklerden maksimum düzeyde faydalanmasını sağlayabilir.

Sağlık turizmi alanında faaliyet gösteren kuruluşlar için bu destekler yalnızca maliyet azaltma aracı değildir. Doğru strateji ile kullanıldığında, uluslararası hasta portföyünün genişletilmesi ve yeni pazarlara açılma süreçlerinde önemli bir kaldıraç etkisi yaratabilir.

Sağlık turizmi destekleri yalnızca mevzuat bilgisiyle değil, aynı zamanda uygulama deneyimiyle de yönetilmesi gereken süreçlerdir. diPMO olarak son yıllarda farklı sektörlerde faaliyet gösteren birçok kuruluşun hizmet ihracatı destek süreçlerinde yer aldık. Vanity Estetik bunlardan bir tanesi. Sağlık turizmi alanında da uzun süreli destek verdiğimiz kurumlarla edindiğimiz deneyim, bu teşvik mekanizmasının uygulamadaki dinamiklerini daha yakından görmemizi sağladı.

Sağlık turizmi ihracat desteklerinden nasıl yararlanabileceğinizi değerlendirmek istiyorsanız, destek mekanizmasını ve başvuru süreçlerini birlikte inceleyebiliriz. Sorularınız için buradayız.